August 29, 2008, Friday, 241

Mury i Bramy

Lidzbark.org

Wysoka brama.
Wysoka brama.
Jedna z pierwszych kartografii Lidzbarka Warmińskiego stworzona przez Giese ok 1825 roku.
Jedna z pierwszych kartografii Lidzbarka Warmińskiego stworzona przez Giese ok 1825 roku.

Lidzbark Warmiński został otoczony murami po nadaniu praw miejskich. Ukończone zostały one w roku 1357. Jak w wielu innych miastach Warmii i Mazur uwzględniono podczas budowy naturalne położenie terenu (wzgórza, strome zbocza) oraz naturalne granice jak rzeki lub jeziora. W Lidzbarku wykorzystano przede wszystkim przepływającą dużym łukiem rzekę Łynę na południu i wschodzie. Najsłabszym punktem Lidzbarka była północ. Dlatego wykopano z tej strony dosyć głęboki rów.

Na rysunku obok widzimy rodzaj kartografii Lidzbarka. Rysunek ten przypisywany jest Giese (choć nie wiem dokładnie o kogo chodzi) i miał powstać ok. 1825. Tłumaczyło by to pewne odchylenia jeśli chodzi o położenie i proporcje. Dobrze widoczna jest tu tektonika: strome zbocza na wschodzie i południu miasta. Zamek z przedzamczem jest co prawda zbytnio przesunięty na południe i brakuje rowu obronnego na północy oraz bram miejskich - jest jednak jedną z pierwszych kartografii Lidzbarka.

Plan średniowiecznego lidzbarka odtworzony ze żródeł historycznych. Kliknij aby powiększyć.
Plan średniowiecznego lidzbarka odtworzony ze żródeł historycznych. Kliknij aby powiększyć.
Miejsce byłego gdaniska przy lidzbarskim zamku.
Miejsce byłego gdaniska przy lidzbarskim zamku.

Lidzbark posiadał trzy bramy miejskie, dwie wieże obronne i jedną "furtkę". Dwie bramy miejskie znajdowały się nad Łyną: Brama Zamkowa i Brama Kościelna. Brama Kościelna prowadziła (obecną ulicą Kopernika) w kierunku Dobrego Miasta (i nazywano ją dlatego bramą "Dobromiejską"). Miasto odkupiło ją 1816 od (Marquardt'a) i przeznaczyło do rozbiórki. Podobnie stało się 1818 z bramą zwaną "Zamkową" łączącą młyn (należący do miasta i biskupa) z miastem. Opuszczając miasto tą bramą kierowano się w stronę Bartoszyc. (Bartoszyce posiadają jedyną zachowaną bramę miejską na zachodzie starówki, zwaną też "Lidzbarską"). W tym moście znaleziono podczas restauracji 1998 (właściwie: odbudowy) tego średniowiecznego mostu 312 kilogramów ładunków wybuchowych z czasów II. Wojny Światowej (w dwuch studniach o 3 m głębokości i 5x5 m szerokości). Podobny most znajduje się przy byłej bramie Kościelnej... i powinien też zostać odrestaurowany!

Jedyną zachowaną do dziś bramą miejską jest Wysoka Brama.